"E.O.K.A. - Το Έπος του 1955-'59" του Κ .Γκιουλέκα - ( Βίντεο Α' και Β' μέρος)

Ένα βίντεο – ντοκουμέντο του Κώστα Γκιουλέκα για τον ένοπλο αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. (1955-1959) που πραγματοποιήθηκε για την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα.  Το ντοκιμαντέρ παρουσιάζει σπάνιες μαρτυρίες αγωνιστών που έλαβαν μέρος σε μάχες.

Το Έπος του 1955-'59". Δείτε το Α' και Β' μέρος του ιστορικού ντοκιμαντέρ με τον παλλαϊκό ξεσηκωμό του Κυπριακού λαού και τον ένοπλο εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ εναντίον των 'Αγγλων κατακτητών:

Ευαγόρας Παλληκαρίδης, το παλικάρι-ήρωας της Κύπρου. Σαν σήμερα ... απαγχονίστηκε

Ευαγόρας Παλληκαρίδης, το παλικάρι-ήρωας της Κύπρου

(1938-1957) – Αιωνία του η μνήμη!

του Μιχαήλ Χούλη, Θεολόγου

Γεννήθηκε στην Τσάδα της Πάφου, 28 Φεβρουαρίου του 1938. Την 1η Απριλίου 1953, παραμονές της στέψης της βασίλισσας Ελισάβετ, ο 15χρονος Ευαγόρας αναρριχάται στον ιστό, κατεβάζει και σκίζει την αγγλική σημαία των ξένων κατακτητών από το ‘Ιακώβιο Γυμναστήριο’ της Πάφου.
Ακολουθεί σύγκρουση των μαθητών και του κόσμου με την αστυνομία. Συνελήφθη τότε ο Παλληκαρίδης και αφέθηκε στη συνέχεια ελεύθερος. Αυτή ήταν η αρχή της δράσης του ως πατριώτης.

Δεκαεπτά ετών εντάχθηκε στις αντάρτικες ομάδες της ΕΟΚΑ. Το 1955, ενώ προετοίμαζε μια διαδήλωση η Άλκιμος Νεολαία ΕΟΚΑ (ΑΝΕ), συλλαμβάνεται ο Ευαγόρας και ορίστηκε η δίκη του για τις 6 Δεκεμβρίου. 

Μια μέρα πριν τη δίκη μπαίνει στο σχολείο του και αφήνει στους πριν συμμαθητές του ένα σημείωμα: 

«Παλιοί συμμαθηταί, αυτήν την ώρα κάποιος λείπει ανάμεσά σας ….. μπορεί να μην τον ξαναδείτε παρά μόνο νεκρό. Μην κλάψετε στον τάφο του. Δεν κάνει να τον κλαίτε. Λίγα λουλούδια του Μαγιού σκορπάτε του στον τάφο. Του φτάνει αυτό μονάχα». 

Το παλικάρι γνώριζε ότι θα αναχωρήσει σύντομα απ’ αυτόν τον κόσμο για τον άλλο, τον φωτεινό, των μαρτύρων τον τόπο. 

Και πάλι το 1955, συνελήφθη προσπαθώντας να βοηθήσει συμμαθητή του, που κτυπούσαν δεμένο δύο Άγγλοι στρατιώτες. Κατηγορήθηκε και αφέθηκε ελεύθερος με εγγύηση. Τον Ιανουάριο του ιδίου έτους δικάζεται, και του επιβάλλεται πρόστιμο 10 λιρών, γιατί συμμετείχε σε μαθητική διαδήλωση για την απελευθέρωση των συλληφθέντων μελών πληρώματος του πλοιαρίου Άγιος Γεώργιος, που κουβαλούσε στην Κύπρο όπλα για τον αγώνα που θα άρχιζε. Έδρασε στα χωριά της Πάφου, στο Κτήμα, μετά στη Λευκωσία, και πίσω στην Πάφο, στα χωριά Τάλα, Τσάδα, Λυσό, Κινούσα, Πωμό, Πολέμι, Παναγιά, και Χόλη.

Τέλη του 1956 συνελήφθη από την αγγλική περίπολο, γιατί μαζί με δύο άλλους αγωνιστές μετέφεραν όπλα και τρόφιμα από τη Λυσό. Η δίκη του ορίστηκε για τις  25 Φεβρουαρίου του 1957. Παραδέχθηκε τη ενοχή του, και ότι όλα έγιναν γιατί ήταν Έλλην Κύπριος και πατριώτης. Δεν ανεχόταν ξένη καταδυνάστευση στην πατρίδα του. Αγωνιζόταν για την ελευθερία τούς είπε. Τους ανακοίνωσε ακόμη πως ήταν σίγουρος ότι θα τον κρεμάσουν. 

Αρχίζει πολύ σύντομα προσπάθεια από Έλληνες και Κύπριους για τη διάσωσή του. Πλήθος τα τηλεγραφήματα διαμαρτυρίας από τους
μαθητές του Γυμνασίου Πάφου προς τον Χάρτινγκ. Αιτήσεις προς τον βασιλιά Παύλο από τους Κύπριους των Αθηνών, από τη Βουλή των Ελλήνων προς τα Ηνωμένα Έθνη, κινήσεις του αρχιεπισκόπου Δωροθέου, του Δημάρχου Λευκωσίας, αμερικανών επισήμων, και αρκετών άλλων, πέφτουν στο κενό.  Η Αγγλική κυβέρνηση αρνείται να αποδώσει χάρη.  Ο Ευαγόρας ως γενναίος νέος με ιδανικά δηλώνει στο τελευταίο του γράμμα: «Δεν λυπάμαι για τίποτα. Ας χάσω το κάθε τι. Μια φορά κανείς πεθαίνει. Θα βαδίσω χαρούμενος στην τελευταία μου κατοικία. Τι σήμερα τι αύριο! Όλοι πεθαίνουν μια μέρα. Είναι καλό πράγμα να πεθαίνει κανείς για την Ελλάδα. Θ΄ ακολουθήσω με θάρρος τη μοίρα μου». «Θα πάρω μιαν ανηφοριά, θα πάρω μονοπάτια, να βρω τα σκαλοπάτια που παν στη Λευτεριά» ήταν τα λόγια και η επιθυμία του.

Ο Βαγορής, το μαρτυρικό νεανικό αστέρι της Κύπρου, απαγχονίστηκε τα μεσάνυχτα 13 προς 14 Μαρτίου 1957, σε ηλικία μόλις 18 ετών. Ήταν ο πιο μικρός αγωνιστής, αλλά και ο τελευταίος πατριώτης που απαγχονίστηκε από τους Άγγλους. Διότι η παγκόσμια κατακραυγή που ξεσήκωσε, απέτρεψε τον απαγχονισμό άλλων 26 αιχμαλώτων πατριωτών. Ο τάφος του βρίσκεται στα Φυλακισμένα Μνήματα στη Λευκωσία, στην ίδια περιοχή που έντεκα μέρες πριν είχαν θάψει το θρυλικό Γρηγόριο Αυξεντίου. Ο Φώτης Βαρέλης τού αφιέρωσε συγκινητικό ποίημα, που μεταδόθηκε από το ραδιοφωνικό σταθμό της Λευκωσίας. Μέσα στ’ άλλα γράφει: 

«Εψές πουρνό μεσάνυχτα θάψαν τον Ευαγόρα….
και στο σκολειόν ο μαθητής συλλογισμένος πάει.
Χτυπά κουδούνι, μπαίνουνε στην τάξη του ο καθένας.
Μπαίνει κι η πρώτη η άταχτη κι η τρίτη που διαβάζει,
μπαίνει κι η πέμπτη αμίλητη, η τάξη του Ευαγόρα.
- Παρόντες όλοι;
- Κύριε, ο Ευαγόρας λείπει.
- ΠΑΡΟΝΤΕΣ, λέει ο δάσκαλος. Και με φωνή που τρέμει:
- Σήκω, Ευαγόρα, να μας πεις ελληνική ιστορία….
- Παλληκαρίδη, άριστα, Βαγόρα, πάντα πρώτος,
στους πρώτους πρώτος, άγγελε πατρίδας δοξασμένης,
συ μέχρι χθες της μάνας σου ελπίδα κι αποκούμπι,
και του σχολειού μας σήμερα Δευτέρα Παρουσία.
Τα ‘πε κι απλώθηκε σιωπή πα’ στα κλαμένα νιάτα,
που μπρούμυτα γεμίζανε της τάξης τα θρανία,
έξω απ’ εκείνο τ’ αδειανό, παντοτινά γεμάτο».

Ο φλογερός αγωνιστής, ο αγνός νέος, ο σπουδαίος ποιητής, ο ζων για ανώτερα ιδανικά, και ελεύθερος στην ψυχή και στο σώμα, Ευαγόρας Παλληκαρίδης, ας είναι η εσωτερική μας σημαία και οδοδείχτης.  

Βοηθήματα – πληροφορίες, στα:

-el.wikipedia.org/wiki / sansimera.gr/biographies/235 /

-www.erevos.com/freedom/evagoras/evagoras.htm /

-www.pare-dose.net/517

-www.tsada.org/heroesMonument_pallikarides.shtm 
 Πηγή

Διαβάστε και:
Μνήμη Εὐαγόρα Παλληκαρίδη 

Γρηγόρης Αυξεντίου: ο υπαρχηγός της ΕΟΚΑ

Σήμερα 3 Μαρτίου τιμούμε τη μνήμη του ήρωα και υπαρχηγού της ΕΟΚΑ Γρηγόρη Αυξεντίου (22/2/1928-3/3/1957) που θυσιάστηκε για την Ελευθερία της ιδιαίτερης του πατρίδας (Κύπρου) και για την ένωσή της με την Ελλάδα!

Ο Αυξεντίου γεννήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου του 1928 στο χωριό Λύση που βρίσκεται ανάμεσα στη Λευκωσία και στην Αμμόχωστο. Γονείς του ήταν ο Πιερής και η Αντωνία Αυξεντίου, και είχε μία μικρότερη αδελφή, την Χρυστάλα. Πήγε δημοτικό στο χωριό του, και μετά στο γυμνάσιο της Αμμοχώστου, το πλησιέστερο προς τη Λύση.

Μετά το γυμνάσιο πήγε στην Ελλάδα με σκοπό να σπουδάσει στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, όμως στις εξετάσεις δεν κατάφερε να εισαχθεί.^[1] Κατετάχθη στον Ελληνικό στρατό και πέρασε από τη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών Πεζικού, ενώ παράλληλα μελετούσε φιλολογία για να μπει στην φιλοσοφική σχολή Αθηνών. Απολύθηκε από το Στρατό ως Έφεδρος Ανθυπολοχαγός Πεζικού, και στη συνέχεια υπηρέτησε στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα για λίγους μήνες, προτού και επιστρέψει στην Κύπρο το 1952,^[2] όπου εργάστηκε μαζί με τον πατέρα του και αρραβωνιάστηκε.

Στις 20 Ιανουαρίου 1955 έγινε η πρώτη συνάντηση του Αυξεντίου με τον Γρίβα που ήταν αρχηγός της Ε.Ο.Κ.Α. (Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών), στον οποίο έδωσε τον λόγο της Στρατιωτικής του Τιμής, αντί του καθιερωμένου όρκου της Ε.Ο.Κ.Α. και έτσι μπήκε στον αγώνα κατά των Άγγλων. Μπαίνοντας στον αγώνα του δόθηκαν τα εξής ψευδώνυμα: «Ζήδρος», «Ρήγας», «Αίαντας», «Άρης», «Μάστρος», «Ανταίος» και «Ζώτος». Αγωνίστηκε σκληρά στην αντίσταση κατά των Άγγλων και πολύ γρήγορα του δόθηκε η θέση του υπαρχηγού της Ε.Ο.Κ.Α. Υπηρέτησε ως Τομεάρχης Αμμοχώστου-Βαρωσίων στις αρχές του Αγώνα.^[3]

Την 1η Απριλίου 1955 καταζητήθηκε από τους Άγγλους για τη συμμετοχή του στον Αγώνα και μετατέθηκε στην επαρχία Κυρηνείας, όπου υπηρέτησε ως τομεάρχης της ΕΟΚΑ μέχρι τον Σεπτέμβριο του 1955. Από τον Δεκέμβριο του 1955 διετέλεσε τομεάρχης Πιτσιλιάς, μέχρι τις 3 Μαρτίου του 1957 που έπεσε μαχόμενος.

Ένα από τα σημαντικότερα κρησφύγετα που χρησιμοποίησε ο Γρηγόρης Αυξεντίου τον καιρό του Αγώνα βρίσκεται στην καρδιά του Παλαιχωρίου, δίπλα από την Εκκλησία της Παναγίας Χρυσοπαντάνασσας, στο υπόγειο του σπιτιού του Ανδρέα και της Μαρίτσας Καραολή.

Κτίστηκε, με υπόδειξη του ιδίου του Αυξεντίου, το καλοκαίρι του 1956 (μετά από διαταγή του Διγενή για κατασκευή κρησφυγέτων και σε σπίτια, εκτός εκείνων που υπήρχαν στις ορεινές περιοχές), από τους αντάρτες του Γεώργιο Μάτση, Λεωνίδα Στεφανίδη και Αντώνη Παπαδόπουλο σε συνεργασία με τον Ανδρέα Καραολή και την τεχνική βοήθεια του Σπύρου Μιχαηλίδη.

Οι Άγγλοι δεν μπορούσαν να τον πιάσουν και τον είχαν επικηρύξει με το ποσό των 250 λιρών. Κρυφά παντρεύτηκε την Βασιλική μια νύχτα στο μοναστήρι του Αχειροποιήτου στις 10 Ιουνίου 1955. Ποτέ οι Άγγλοι δεν μπόρεσαν να πιάσουν το «Ζήδρο». Κάποτε μεταμφιέστηκε σε καλόγερο στο μοναστήρι του Μαχαιρά, κοντά στο οποίο ήταν και το κρησφύγετό του. Πλησιάζοντας οι Άγγλοι στο μοναστήρι δεν έχασε το κουράγιο του και μεταμφιεσμένος πέρασε τους Άγγλους χωρίς να τον αναγνωρίσουν.

Στις 3 Μαρτίου του 1957 οι Άγγλοι, ύστερα από προδοσία πληροφορήθηκαν το κρησφύγετό του κοντά στο Μαχαιρά. Το περικύκλωσαν με αυτοκίνητα και ελικόπτερα, μετά από πολύωρη μάχη και αρκετούς νεκρούς Άγγλους έριξαν βενζίνη στο κρησφύγετο και τον έκαψαν ζωντανό. Το καμένο σώμα του θάφτηκε στις 4 Μαρτίου στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας, στο χώρο που είναι γνωστός σήμερα ως «Τα φυλακισμένα μνήματα» από τους Άγγλους στρατιώτες από φόβο λαϊκών εκδηλώσεων^[4]. Πολλοί Έλληνες και ξένοι ποιητές εμπνεύστηκαν από τον αγώνα και το θάνατο του Γρηγόρη Αυξεντίου και έγραψαν ποιήματα προς τιμήν του, το σημαντικότερο εκ των οποίων Ο Αποχαιρετισμός του Γιάννη Ρίτσου.

1. ↑ "Η αδελφή του Κύπριου αγωνιστή μιλά στην “Π”". Εφημερίδα Η Πατρίς. 27 Δεκεμβρίου 2007. http://www.patris.gr/articles/124267/67738. Ανακτήθηκε την 12 Σεπτεμβρίου 2011.
2. ↑ Μιχαηλίδης, Αλέκος (2010). Για τον Γρηγόρη Αυξεντίου. Περιοδικό Άρδην. http://www.ardin.gr/node/2987. Ανακτήθηκε την 12 Σεπτεμβρίου 2011.
3. ↑ "Μέρα μνήμης Γρηγόρη Αυξεντίου". Εφημερίδα Η Σημερινή. 3 Μαρτίου 2011. http://www.sigmalive.com/simerini/news/local/360292. Ανακτήθηκε την 12 Σεπτεμβρίου 2011.
4. ↑ "Γρηγόρης Αυξεντίου". Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου. http://www.cyprus-tube.com/en/cyprus-tube.html?task=videodirectlink&id=10. Ανακτήθηκε την 12 Σεπτεμβρίου 2011.
5. ↑ "Μουσείο Αυξεντίου στο Αυξέντιο Ξάνθης". Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου. http://www.youtube.com/watch?v=nMLjCz2olpI. Ανακτήθηκε την 26 Νοεμβρίου 2011.

Μιχαήλ Κουτσόφτας, Ανδρέας Παναγίδης, Στέλιος Μαυρομμάτης: 51 χρόνια μετά - Αθάνατοι!!!!!!

Εκείνη την Παρασκευή 21 Σεπτεμβρίου 1956, στο αντάρτικο λημέρι όπου βρισκόταν ο Παλληκαρίδης έγραψε για τους Τρεις το ποίημά του υπό τον τίτλο «Το τελευταίο Τρίο απαγχονισμού».

Ξάδελφος του Παλληκαρίδη ήταν ο ένας από το «Τρίο», ο Μαυρομμάτης. Τους στίχους (πλην των τριών τελευταίων λέξεων) μελοποίησε στις μέρες μας ο Μιχ. Χριστοδουλίδης και είναι το τραγούδι «Ποτέ δεν θα πεθάνουνε», στο δίσκο «Των Αθανάτων», του Νταλάρα με τη Διάσταση και το Γ. Δημοσθένους:  

«…Και να! Κτυπούνε πένθιμα,
κάθε χωριού καμπάνες.
Κλαίνε μαζί τρεις μάνες, μαζί τους κι όλη γη.
Κι είναι γλυκό το κλάμα τους, από χαρά λες κλαίνε.
Λόγια Σουλιώτου λένε στην πένθιμη σιγή:
Ποτέ δεν θα πεθάνουνε όσοι πεθάναν σήμερα. 
Και της σκλαβιάς τα σίδερα θα σπάσουν κάποια μέρα
και θ’ ακουστούν ελεύθερα τραγούδια πέρα ως πέρα, στο ελληνικό νησί…».

Για τους τρείς ήρωές μας έγραψε και ο Κώστας Μόντης:

Πού τρέχουν όλοι αυτοί,

γιατί τόση αναταραχή

για να σκοτώσουν τρία παιδικά χαμόγελα !

Γιατί φοβούνται πως είναι τόσο δύσκολο

να σκοτώσουν αυτά τα χαμόγελα;

Ήταν εκείνης της μέρας το τελευταίο φως που είδαν στη ζωή τους. Όσο μπόρεσαν να δουν μέσα από τα κατάκλειστα, σιδερόφρακτα, κελιά των μελλοθανάτων. Ανάμεσα στο κτήριο της αγχόνης και στο μικρό κοιμητήριο των Κεντρικών Φυλακών της Λευκωσίας.
Πριν από το χάραμα της Παρασκευής έγιναν οι ίδιοι φως. Άσβεστο για πάντα φως ελληνικό.





Το φως της επόμενης μέρας, της Παρασκευής, 21ης Σεπτεμβρίου 1956, δεν πρόλαβαν να το δουν. Προτού χαράξει η αυγή, τους κρέμασαν.
Πριν το χάραμα κουβάλησαν εκεί τον Παπάντωνη να τους ψάλλει μόνος συνοπτικά τη νεκρώσιμη ακολουθία. Πριν από το πρώτο φως τούς κατέβασαν στους τάφους της φυλακής. Τα φυλακισμένα μνήματα.
Πρώτος δεξιά δίκλινος τάφος: Μαζί ο Παναγίδης κι ο Κουτσόφτας. Δίπλα μονόκλινος για τον Μαυρομμάτη. Ήσαν, ήδη, εκεί, άλλοι πέντε συγκάτοικοι. Ο Μιχαλάκης Καραολής κι ο Ανδρέας Δημητρίου, από τις 10 Μαΐου, ο Ανδρέας Ζάκος με τον Χαρίλαο Μιχαήλ και τον Ιάκωβο Πατάτσο από τις 9 Αυγούστου 1956. Θα ‘φερναν, τον επόμενο χρόνο, άλλους τέσσερις: Τον Μάρκο Δράκο, τον Γρηγόρη Αυξεντίου, τον Ευαγόρα Παλληκαρίδη και τον Στυλιανό Λένα. Και τον μεθεπόμενο χρόνο, Νοέμβριο του ’58, τον 13ον και τελευταίο συγκάτοικο, τον Κυριάκο Μάτση, στα Φυλακισμένα Μνήματα των ενδόξων και πανευφήμων της ΕΟΚΑ αρχαγγέλων της Λευτεριάς, που θυσιάστηκαν αγωνιζόμενοι κατά της βρετανικής σκλαβιάς για την Ένωση της Κύπρου με τη μητέρα Ελλάδα.

Οι ήρωες Κουτσόφτας και Παναγίδης ήταν φίλοι αληθινοί.
Ο Κουτσόφτας μπορούσε να τρέξει και να σωθεί, προτίμησε όμως να βοηθήσει το φίλο του, που δεν μπορούσε να τρέξει. Κοινή η πορεία τους, η φυλάκιση, η δίκη, η αγχόνη. Μαζί τους στο τελευταίο στάδιο προστέθηκε και ο Στέλιος Μαυρομμάτης από τη Λάρνακα της Λαπήθου.

Μ Ε Σ Α Ν Υ Χ Τ Α της Πέμπτης και κάτι, πάνε και τους τρεις σιδηροδέσμιους στην αγχόνη. Τραγουδούν τον Εθνικό Ύμνο. Και μόλις τον ολοκληρώνουν, χωρίς ανάσα, τον ξαναρχίζουν.
Ώσπου ο απαίσιος γδούπος της καταπακτής της αγχόνης έκοψε στη μέση την επανάληψη τού «και σαν πρώτ’ ανδρειωμένη χαίρε, ω χαίρε, ελευθεριά»… Σαν αύριο, πριν από πενήντα ένα χρόνια.

«Παρασκευά, δεν θέλω να μαραζώνεις διότι θα μας κρεμάσουν. Πεθαίνω μόνο για ένα σκοπό. Δεν θα δω την Κύπρο ελεύθερη, αλλά προσέφερα το αίμα μου για να τη δουν οι νέες γενεές τής Κύπρου ελεύθερη…».
Τα πιο πάνω λόγια ανήκουν στον ήρωα Ανδρέα Παναγίδη. Εκείνος ο άλκιμος νέος υπηρέτησε επάξια το χρέος του. Προσέφερε θυσία το αίμα του για να εκτιμηθεί και να καταξιωθεί από τις μελλοντικές γενιές των Eλλήνων της Κύπρου. Τούτο το παλικάρι αγκυροβόλησε τα όνειρά του και τη ζωή του μέσα στο πέλαγος της λευτεριάς. Και ουδέποτε λύγισε. Ουδέποτε παρέκκλινε από το δρόμο του, για να αφήσει στις 21 Σεπτεμβρίου 1956 την ψυχή του Αιώνιο Μήνυμα σε όλους τους Έλληνες.

ΟΙ ΒΡΕΤΑΝΟΙ αποικιοκράτες έθεταν, με τον πιο προκλητικό κυνισμό, τα δικά τους συμφέροντα υπεράνω του δικαιώματος του κυπριακού λαού για αυτοδιάθεση. Δεν δίστασαν να χρησιμοποιήσουν τις πιο απάνθρωπες μεθόδους, όπως τους απαγχονισμούς, προκειμένου να εκβιάσουν τον κυπριακό λαό να αποδεχθεί «λύσεις» με τις οποίες θα κατοχυρωνόταν η στρατιωτική τους παρουσία στο νησί. Η Κύπρος ήταν (και είναι) κομβικό σημείο στους γεωστρατηγικούς σχεδιασμούς της Βρετανίας.

Προβάλλεται η άποψη ότι ο Μακάριος συμπεριφέρθηκε μαξιμαλιστικά, όταν οι Βρετανοί πρότειναν σύνταγμα αυτοκυβέρνησης για ένα διάστημα, αφήνοντας αόριστη την προοπτική για πλήρη αυτοδιάθεση. Όμως τα γεγονότα διαψεύδουν αυτή την άποψη. Οι Βρετανοί προσέθεταν πάντοτε μια σημαντική «ουρά» στις προτάσεις τους για παραχώρηση αυτοκυβέρνησης αυτοδιάθεσης στην Κύπρο. Έθεταν ως προϋπόθεση ότι κάτι τέτοιο δεν θα επηρέαζε τα βρετανικά συμφέροντα. Ύστερα από την εθνικοποίηση της διώρυγας του Σουέζ από την αιγυπτιακή κυβέρνηση, ήταν φανερό ότι στα βρετανικάσυμφέροντα θα περιλαμβανόταν και η Κύπρος για πολλά χρόνια ακόμη, λόγω της γεωστρατηγικής της θέσης. Γι’ αυτό εξάλλου η Βρετανία διατηρεί μέχρι σήμερα στρατιωτικές βάσειςστην Κύπρο. Κάτι τέτοιο όμως έρχεται σε σύγκρουση με τις αρχές του διεθνούς δικαίου και του ΟΗΕ.

Τις πρωινές ώρες της 21ης Σεπτεμβρίου 1956 οδηγήθηκαν στην αγχόνη τρία μέλη της ΕΟΚΑ, οι Μαυρομμάτης, Κουτσόφτας και Παναγίδης. Οι Βρετανοί αποικιοκράτες προσπαθούσαν να κάμψουν τις αντιστάσεις του κυπριακού λαού, για τη «λύση» που μεθόδευαν, ύστερα από το ναυάγιο των συνομιλιώντου Μακάριου με τον κυβερνήτη Χάρντινγκ.
ΟΙ ΒΡΕΤΑΝΟΙ αποικιοκράτες φάνηκαν αδίστακτοι. Για να τρομοκρατήσουν τον κυπριακό λαό και να αποδείξουνότι ήταν διατεθειμένοι να φτάσουν στα άκρα, για την πάταξη της εξέγερσης των Κυπρίων, οδήγησαν αγωνιστές της ΕΟΚΑ στην αγχόνη.

ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ

Γεννήθηκε στο χωριό Λάρνακας της Λαπήθου, της επαρχίας Κερύνειας, στις 15 Νοεμβρίου 1932. Απαγχονίστηκε στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας, στις 21 Σεπτεμβρίου 1956. Γονείς : Χριστόφορος και Ελένη Μαυρομμάτη
Αδέλφια : Μαρία, Ειρήνη, Κώστας.
Ο Στέλιος Μαυρομμάτης τελείωσε το δημοτικό σχολείο στο χωριό του και την Εμπορική Σχολή Σαμουήλ στη Λευκωσία. Εργάστηκε για δυο χρόνια στον αγγλικό στρατό στο Σουέζ και στη συνέχεια εργαζόταν στο αγγλικό αεροδρόμιο Λευκωσίας ως γραφέας μέχρι τη σύλληψή του. Ήταν μέλος της επιτροπής των σωματείων ΣΕΚ και ΘΟΙ στο χωριό του, στην ίδρυση των οποίων πρωτοστάτησε ο πατέρας του.
Με την έναρξη του αγώνα εντάχθηκε στην ΕΟΚΑ και πήρε μέρος σε επιχείρηση δολιοφθοράς εναντίον αεροπλάνων των Άγγλων. Συνέβαλε επίσης ουσιαστικά στη συλλογή των κυνηγετικών όπλων από ιδιώτες στην περιοχή Λευκωσίας. Έδρασε ιδιαίτερα στην περιοχή των οδών Λήδρας και Ονασαγόρου, την οποία οι Άγγλοι είχαν ονομάσει “μίλι του θανάτου”. Μεταξύ των συνεργατών του ήταν και ο ξάδελφός του Ευαγόρας Παλληκαρίδης. Στενοί συνεργάτες του στη μεταφορά και απόκρυψη οπλισμού, καθώς και στη φιλοξενία και φυγάδευση καταζητουμένων προσώπων ήταν και οι γονείς και τα αδέλφια του.
Σε μια ανεπιτυχή επίθεση του ιδίου και των δυο συναγωνιστών του εναντίον του Βρετανού σμηνία Νόρμαλ Άλφρεντ και του αεροπόρου Λώρενς Ληθ της βρετανικής βασιλικής αεροπορίας στην οδό Αγίου Παύλου στον Άγιο Δομέτιο Λευκωσίας, ο Στέλιος Μαυρομμάτης ανακόπηκε κατά την αποχώρηση από Άγγλο κάτοικο της περιοχής και συνελήφθη από τους δυο Άγγλους αεροπόρους. Καταδικάστηκε σε θάνατο και απαγχονίστηκε μαζί με τους Ανδρέα Παναγίδη και Μιχαήλ Κουτσόφτα. Αξιοζήλευτο είναι το θάρρος με το οποίο αντιμετώπισε την εκτέλεσή του και το οποίο ο ίδιος περιγράφει στις δυο τελευταίες του επιστολές.
Σε έρευνες που έκαμαν Άγγλοι στρατιώτες στο πατρικό του σπίτι, μετά την εκτέλεσή του, "εκπυρσοκρότησε" το όπλο ενός στρατιώτη πληγώνοντας την αδελφή του Μαρία στη σπονδυλική στήλη και καθηλώνοντάς την από τα 27 της χρόνια σε αναπηρική καρέκλα.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΝΑΓIΔHΣ

Εργάτης, παντρεμένος και πατέρας τριών μικρών παιδιών. Είναι συγκινητική, όσο λίγα κείμενα της περιόδου, η αποχαιρετιστήρια επιστολή του προς τη γυναίκα του και τα παιδιά του. Γι’ αυτό παρατίθεται στο μεγαλύτερο μέρος της:  
«Aξιολάτpευτά μου παιδιά, πολυαγαπημένη μου γυναίκα, Χαίρετε. Αυτήν την στιγμήν που σας γράφω είναι Τρίτη, 10 η ώρα βράδυ. Ακριβώς πριν τρία λεπτά μας ειδοποίησαν ότι χαράματα της Παρασκευής 21.9.1956, θα εκτελεσθούμε. Ίσως, όταν διαβάζετε αυτό το γράμμα, εγώ να μην υπάρχω αναμεταξύ στους ζωντανούς. Λατρευτά μου παιδιά, σας αφήνω για πάντα, στην τόσο νεαρή μου ηλικία. Στα 22 μου χρόνια πεθαίνω για χάρη μιας μεγάλης ιδέας. Σας εύχομαι, αγαπημένα μου παιδιά, να γινήτε καλοί Χριστιανοί και καλοί Έλληνες Κύπριοι. Ακολουθήστε πάντα τον δρόμο της αρετής. Να είσθε πάντα βέβαιοι ότι σας αγάπησα τόσο θερμά και με μια απέραντη πατρική αγάπη. Αλλά δυστυχώς σας αφήνω, χωρίς να σας δω να μεγαλώνετε, όπως το ονειρευόμουν… 
…Κι εσύ, πολυαγαπημένη μου Γιαννούλα, σου ζητώ για τελευταία χάρη να περνάς καλά με τα παιδιά μας. Αγάπα τα θερμά, τόσο πολύ, και για μένα. Και εγώ από ψηλά θα σας στέλλω τις πιο θερμές μου ευχές. Και να σεβαστής και το δικό μου όνομα. Βλέπεις ότι η μοίρα θέλησε να μας πικράνει στα πρώτα χρόνια του γάμου μας. Αυτή τη στιγμή που σου γράφω, ένα χαμόγελο γλυκύ στολίζει τα χείλη μου, γιατί είμαι ευτυχισμένος που αφήνω τα παιδιά μου σε μια καλή μητέρα. Η ψυχή μου είναι γεμάτη μια αληθινή χαρά, γιατί είμαι υπερήφανος για σένα. Μη δώσεις καμιά ματιά στο παρελθόν, αλλά κοίταζε το παρόν. Σου ζητώ συγγνώμη και συγχώρεση για ό,τι σου έφταιξα Γιαννούλα. …’Έχετε γεια, μια και για πάντα, αγαπημένες μου υπάρξεις. Με φιλιά και αγάπη, ο σύζυγος σου και ο αγαπητός σας πατέρας Ανδρέας Σ. Παναγίδης»
Στις 21 Σεπτεμβρίου, ο Ανδρέας Παναγίδης, πατέρας τριών παιδιών , απαγχονιζόταν. Ηταν 22 χρονών …

ΜΙΧΑΗΛ ΚΟΥΤΣΟΦΤΑΣ

Καταγόταν από το Παλαιομέτοχο, εργάτης στο επάγγελμα. Συνελήφθηκε στις 12 Ιουνίου 1956, με την κατηγορία ότι μαζί με τον Παναγίδη και τον Παρασκευά Χοιροπούλη πυροβόλησαν και σκότωσαν Βρετανό Σμηνία στο Α/Δ Λευκωσίας. Απαγχονίστηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 1956, μαζί με τον Παναγίδη, σε ηλικία 20 ετών· ο Χοιροπούλης, όντας μικρότερος των 18 ετών, καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη.
Τελευταία επίσκεψη στον Μιχαήλ Κουτσόφτα. Ο ήρωας έλεγε στους γεμάτους αγωνία συγγενείς του: «Εγώ είμαι υπερήφανος που πεθαίνω για την πατρίδα. Το ίδιο να είστε και εσείς και να μη μαραζώνετε…». Όσοι ήταν παρόντες, μαρτυρούν ότι έγινε ο ακόλουθος διάλογος μεταξύ του μελλοθάνατου νέου και της τραγικής μητέρας του:
-Μάνα, αν είσαι Ελληνίδα, μην κλάψεις, γιατί ο γιος σου δεν είναι για κλάματα. Ο γιος σου τραβάει για τη δόξα και την τιμή.
Σκουπίζοντας τότε εκείνη τα δάκρυά της και συγκρατώντας την ανείπωτη οδύνη της, του λέει:
– Είμαι υπερήφανη για σένα γιε μου. Σε γέννησα για την πατρίδα και σε δίνω στην πατρίδα».

Ο Αντρέας Παναγίδης βλέπει τον συναγωνιστή του Παρασκευά Χοιροπούλη, που πήγε να τον αποχαιρετήσει, και του λέει: «Θέλω να πεις ότι δεν χάσαμε το θάρρος μας, αλλά βαδίσαμε με το κεφάλι ψηλά προς την αγχόνην, διότι η Ελευθερία χρειάζεται θυσίας. Δεν θα δω την Κύπρον ελεύθερη, αλλά προσέφερα το αίμα μου για να την δουν οι νέες γενεές της Κύπρου ελεύθερη».
Στον αδελφό του γράφει: «Περιμένουμε την ημέρα της εκτελέσεως σαν άγια ώρα της ελευθερίας. Μάθε ακόμα ότι ο Ζάκος και οι άλλοι πέθαναν με υπερηφάνεια. Τραγουδούσαν μισή ώρα πριν να εκτελεσθούν και τη ώρα της εκτελέσεως φώναζαν υπέρ της Ελευθερίας».

Η αντίδραση των τριών αγωνιστών στην καταδικαστική απόφαση
Αν οι τρεις αγωνιστές επέδειξαν ανδρεία, θάρρος και αποφασιστικότητα κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης της αποστολής που τους ανέθεσε η ΕΟΚΑ, κατά την ανάγνωση της απόφασης του Δικαστηρίου που διάταζε το θάνατο για τους δυο και την ισόβια κάθειρξη για το Χοιροπούλη, οι τρεις αγωνιστές υπερέβησαν κάθε τι το ανθρώπινο. Όχι μόνο δεν πτοήθηκαν από την καταδικαστική απόφαση αλλά αντίθετα επέδειξαν υπέρμετρο θάρρος και αντρεία, έννοιες που εκείνη τη στιγμή ξέφυγαν από την ανθρώπινη σημασία τους και πέρασαν σε άλλη σφαίρα.
Η καταδίκη τους σε θάνατο, όχι μόνο δεν ήταν γι’ αυτούς κάτι το τρομακτικό, αλλά αντίθετα, ήταν μια ευκαιρία για να απελευθερωθεί η ψυχή τους, η οποία ήταν σκλαβωμένη μέσα στο σώμα τους, κατά τον ίδιο τρόπο που ήθελαν και η μικρή πατρίδα τους, η Κύπρος, που ήταν υπόδουλη, να απελευθερωθεί από τους Άγγλους κατακτητές.

Συνεπώς, ήταν φυσικό απ’ αυτή την άποψη να μην επιδείξουν ούτε ίχνος δειλίας κατά την ανάγνωση της καταδικαστικής απόφασης του Δικαστηρίου, επειδή ακριβώς οι τρεις αγωνιστές είχαν ξεπεράσει το φόβο του θανάτου.
Πριν ο Ειδικός δικαστής διαβάσει την απόφασή του είπε ότι βρίσκει όλους τους κατηγορούμενους ένοχους και πρόσθεσε στη συνέχεια ότι κανένας από τους κατηγορούμενους δεν έχει καταδικαστεί προηγουμένως και δεν υπάρχει τίποτα εναντίον τους.
Οι τρεις ήρωες απαγχονίστηκαν στις 21 Σεπτεμβρίου 1956 και ώρα 0:45 π.μ..
«Ομιλών εκ μέρους όλων ο Στέλιος Μαυρομάτης είπε τα εξής: “Αισθανόμεθα απόλυτον γαλήνην, διότι είμεθα πεπεισμένοι ότι ο Θεός μας έχει ήδη συγχωρήσει και μας συμπαρίσταται. Ενθυμούμε θα τα λεχθέντα υπό του Θεανθρώπου ότι απήλλαξε τον άνθρωπον από τον φόβον του θανάτου και ότι δεν πρέπει να φοβήται κανείς οιανδήποτε περίστασιν, εάν χάνεται με το σώμα του, αφήνει όμως την ψυχήν του ενέπαφον”.

“Είμαι ευχαριστημένος διότι μου εδόθη η ευκαιρία να γνωρίζω την ημέραν του θανάτου μου και να ετοιμαστώ πλήρως διά να την αντιμετωπίσω. Η μόνη μου μελαγχολική σκέψις είναι το μέλλον της οικογενείας μου και ιδιαιτέρως των δύο ανυπάνδρων αδελφών μου, πολύ περισσότερον μάλιστα που ο πατήρ μου είναι ήδη ηλικιωμένος. Λυπούμαι όταν σκέπτωμαι ότι ούτος είναι υποχρεωμένος να εργάζεται σκληρά εις τα γηρατεία του”» (Βλ. «Ο Φιλελεύθερος», 20.9.1956).

Σύμφωνα με την εφημερίδα, οι Παναγίδης και Κουτσόφτας είπαν «ότι αντιμετωπίζουν με μεγάλην αταραξίαν την επικειμένην εκτέλεσίν των. Στο κάτω-κάτω, προσέθεσαν, κάθε άνθρωπος οφείλει την ψυχήν του εις τον Θεόν. Ο Παναγίδης ανεφέρθη με συγκίνησιν διά την σύζυγόν του και τα τέκνα του. Συναισθάνομαι πλήρως, είπεν, ότι είμαι οικογενειάρχης με σύζυγον και τρία ανήλικα παιδιά, τα οποία εγκαταλείπω τελείως απροστάτευτα και άνευ περιουσίας. Αλλά βαδίζω προς τον θάνατον βέβαιος ότι τόσον οι συγγενείς όσον και οι φίλοι μου και εν γένει οι συμπατριώται μου θα φροντίσουν τα….»(Βλ. «Ο Φιλελεύθερος», 20.9.1956).

Συγγενείς των μελλοθανάτων, μιλώντας στον «Φ» είπαν ότι «εύρον τους νέους εντελώς ψυχραίμους, ετοίμους να αντιμετωπίσουν τον θάνατο. Τον Μιχαήλ Κουτσόφταν εύρον οι οικείοι του ψάλλοντα θρησκευτικούς ύμνους και το “Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει”. Μόλις αντίκρισε την σύζυγόν του Ευγενίαν, της είπε: Θέλω να σταθής ανταξία μου, δεν θέλω κλάματα και λύπες. Προς την μητέραν του Ελένην Κυριάκου Κουτσόφταν είπεν ότι ήλθε η ώρα διά να δείξη ότι είναι πραγματική Ελληνίς μητέρα. Πρέπει να ξέρετε ότι όταν θα βαδίζω εις την αγχόνην την νύχταν της Πέμπτης θα ψάλλω τον εθνικόν μας ύμνον. Εν συνεχεία συνέστησεν εις τους αδελφούς και αδελφάς του, Πέτρον, Κώσταν, Παρασκευούν και Ολυμπιάδα να παρηγορήσουν την μητέρα των. Αδέλφια μου, είπε, θα πάω να εύρω τον μακαρίτην πατέρα μας» (Βλ. «Ο Φιλελεύθερος», 20.9.1956).

Στα ρεπορτάζ ο «Φ» έδινε πλήρεις περιγραφές για τα τραγικά γεγονότα: «Η αγωνία και η συγκίνησις έφθασαν εις το κατακόρυφον κατά την 1ην μεταμεσονύκτιον ώραν, ότε, ως εγένετο αντιληπτόν, επλησίαζε η ώρα της εκτελέσεως. Την 1.3΄ μεταμεσονύκτιον ηκούσθη να ψάλλεται από εκατοντάδες πρόσωπα εντός των Φυλακών ο Ελληνικός Εθνικός Ύμνος. Ηκολούθησε σιγή διά μερικά δευτερόλεπτα. Την 1 ώραν και 4 λεπτά ηκούσθησαν φωναί: ‘Ο Θεός Μαζί σας. Αντίο παιδιά. Είσθε αθάνατοι’, που εγέμισαν τον αέρα. Έν λεπτόν αργότερον, εν μέσω μιας μικράς μεν αλλά κατανυκτικής σιωπής, εκατοντάδες προσώπων έψαλον το ‘αιωνία η μνήμη’» (Βλ. «Ο Φιλελεύθερος», 23.9.1956).

Ο ιερέας των φυλακών αιδεσιμότατος Παπαντώνιος Ερωτοκρίτου δήλωσε σε συντάκτη του «Φ» ότι όταν κοινώνησε τους μελλοθάνατους και τους έκανε το Άγιο Ευχέλαιο ήταν εντελώς ψύχραιμοι. «Την 12.45 μεταμεσονύκτιον οι 3 νεαροί ωδηγήθησαν εις την αγχόνην ενώ έψαλλον ζωηρώς τον Εθνικόν Ύμνον. Την στιγμήν που θα εξετελούντο ηκούσθησαν εκ του δωματίου της αγχόνης διάφορα συνθήματα, τα οποία ούτοι εκραύγαζαν. Περί την 2αν πρωινήν ωδηγήθην πλησίον του δωματίου της αγχόνης, όπου είδον 3 φέρετρα. Ετράβηξα τα σκεπάσματά των και αντίκρυσα τους τρεις εκτελεσθέντας νεκρούς, έσκυψα και τους φίλησα. Τα πρόσωπά των ήσαν ήρεμα. Μετά τους έψαλλα την νεκρώσιμον ακολουθίαν. Τέλον, μετεφέρθην διά του ιδίου οχήματος εις την οικίαν μου. Κατά την διάρκειαν της νεκρωσίμου ακολουθίας παρίσταντο και οι κ.κ. Άιρον και Άκερς» (Βλ. «Ο Φιλελεύθερος», 23.9.1956).
Οι τρεις εκτελεσθέντες ετάφησαν στο Κοιμητήριο των Κεντρικών Φυλακών, δίπλα από τους τάφους των Μιχαλάκη Καραολή, Ανδρέα Δημητρίου, Ανδρέα Ζάκου, Ιάκωβου Πατάτσου και Χαρίλαου Μιχαήλ.

Πηγή

Το είδαμε στο Ιστολόγιο Εθνική Παιδεία

28 Μαρτίου 1957: Ο Στυλιανός Λένας, ο «Κρουπ» της ΕΟΚΑ, ο άφθαστος κατασκευαστής χειροβομβίδων,ο περήφανος Έλληνας περνά στην αθανασία. Φωτο & βίντεο

Ο θρυλικός Στυλιανός Λένας γεννήθηκε στο χωριό Χανδριά της Λεμεσού, στις 20 Ιουλίου του 1931. Φοίτησε στο Δημοτικό Σχολείο του χωριού του και στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στη Λευκωσία όπου εργάσθηκε ως σιδηρουργός. Λόγω της βαθιάς του χριστιανικής πίστης και της μεγάλης του επιθυμίας για την ποθούμενη Ένωση της Κύπρου με τη Μητέρα Ελλάδα, γίνεται στέλεχος της ΟΧΕΝ, και δίνει πρόθυμα τον όρκο της ΕΟΚΑ ενώπιον Θεού και ανθρώπων.

*1η Απριλίου 1955: Ο Λένας, ως ένας από τους πέντε πρώτους ομαδάρχες Λευκωσίας, ανατινάσσει τον αγγλικό στρατιωτικό ραδιοσταθμό Γούσλεϊ Μπάρακς, ενώ στις 19 Ιουνίου συμμετέχει σε απόπειρα εναντίον του Άγγλου κυβερνήτη Άρμιτεϊζ, στην οποία παίρνει μέρος και ο ήρωας Μάρκος Δράκος.
Τον Αύγουστο του ίδιου χρόνου αναλαμβάνει την εκπαίδευση των εφεδρικών ομάδων δολιοφθορέων του τομέα Αμμοχώστου, ενώ αργότερα καταφεύγει στο Μαύρο Βουνό του Πενταδάκτυλου και στην επιδρομή του Aστυνομικού Σταθμού Λευκονοίκου με επικεφαλής τον Γρηγόρη Αυξεντίου. Το Νοέμβριο του 1955, με την ανάθεση του τομέα Πιτσιλιάς στον Αυξεντίου, τον ακολουθεί και ο Λένας, αναλαμβάνοντας ως ένας από τους υποτομεάρχες του, στην περιοχή της νότιας Πιτσιλιάς.

*Αύγουστος του 1956 και ο Λένας, επικεφαλής της ομάδας του τμήματος από τον Άγιο Θεόδωρο μέχρι και τον Άγιο Μάμα, ξεχωρίζει για τις συχνές και επιτυχείς επιθέσεις του εναντίον των Άγγλων, οι οποίοι κινούνταν στην περιοχή του παίρνοντας πάντοτε Έλληνες ομήρους ως ανθρώπινες ασπίδες.

*29 Δεκεμβρίου του 1956 πέφτει μαχόμενος ο Μιχαήλ Γιωργάλλας, ενώ τραυματίζεται ο τομεάρχης Γρηγόρης Αυξεντίου. Οι Άγγλοι, μετά από στρατιωτικές επιχειρήσεις, με σκοπό την αποδιοργάνωση της Οργάνωσης, ανακαλύπτουν το εργαστήριο κατασκευής χειροβομβίδων του Λένα και κρησφύγετα διαμονής και απόκρυψης ανταρτών. Αυτό είχε ως επακόλουθο να αναστείλει τη δράση της η Οργάνωση και οι αντάρτες να αποσυρθούν σε ορεινά κρησφύγετα και καταφύγια, εντός και εκτός τομέα.

*Γενάρης του 1957: Ο Λένας και η επταμελή ομάδα των ανταρτών του κρύβονται σε κρησφύγετο στο χωριό Πελένδρι και στη συνέχεια σε ένα καταφύγιο κοντά στην περιοχή της Γεράσας. Μετά από προδοσία, ο αγγλικός στρατός ψάχνει σε όλη την περιοχή της Πιτσιλιάς για να τους εντοπίσει. Ο Λένας καταστρέφει υλικό της ΕΟΚΑ από φόβο μήπως το βρουν οι Άγγλοι. Αφού τακτοποιήθηκαν πρόχειρα οι αντάρτες του σε παλιές μάντρες, γύρισε πίσω με τον Παναγιώτη Αριστείδου για κατασκευή νέου κρυψώνα σε λαγούμι νερού, μεταξύ των χωριών Ποταμίτισσας - Πελενδρίου, για να επαναφέρει τους αντάρτες του πίσω στον τομέα τους, σε μέρος που δεν θα το γνώριζαν οι προδότες και θα ήταν όλοι ασφαλείς.

Η μάχη
*17 Φεβρουαρίου 1957: Η ομάδα του Λένα πέφτει σε ενέδρα των Άγγλων με αποτέλεσμα ο Δημητράκης Χριστοδούλου να πέσει μαχόμενος και στη συνέχεια να χάσει τη μάχη και ο Σωτήρης Τσαγκάρης που προσπάθησε να συνοδεύσει μακριά από τις αγγλικές επιχειρήσεις τον καταζητούμενο αντάρτη Παναγιώτη Αριστείδου, ο οποίος, πέφτοντας κατά γης, εκκένωσε το όπλο του εναντίον των στρατιωτών και κατόρθωσε να απομακρυνθεί βαριά τραυματισμένος. Ο Λένας συλλαμβάνεται βαριά τραυματισμένος στην προσπάθειά του να απομακρύνει τον κλοιό των Άγγλων και μεταφέρεται στο αγγλικό νοσοκομείο.

Οι γίγαντες δεν υποκύπτουν
Οι Άγγλοι πίστεψαν πως θα μπορούσε να ήταν πηγή πληροφοριών, ο «γίγαντας» Λένας, γι’ αυτό και τον διατηρούσαν στη ζωή. Τα βασανιστήρια φριχτά, ο Στυλιανός δεν υποκύπτει σε κανέναν. Το μόνο του παράπονο ήταν που δεν σκοτώθηκε στη μάχη. Στους δικούς του είπε: «Αφού με πιάσανε ζωντανό, γιατί δεν φέρατε μαζί σας λίγο δηλητήριο για να μου δώσετε;».
39 μέρες πίεσης πέρασαν, 39 μέρες φρικτών βασανιστηρίων... Οι Άγγλοι κατάλαβαν πως μάταια τον κρατούν στη ζωή, δεν πρόκειται να τους αποκαλύψει το παραμικρό.
*28 Μαρτίου 1957: Ο «Κρουπ» της ΕΟΚΑ, ο άφθαστος κατασκευαστής χειροβομβίδων, ο περήφανος Έλληνας Στυλιανός Λένας περνά στην αθανασία και αφήνει σε όλους εμάς, 54 χρόνια μετά, μαθήματα ζωής, αγώνα και πίστης για την πατρίδα.

Αξίζει να δείτε το βίντεο που ακολουθεί.
Μιλούν συγγενείς και συναγωνιστές του:

http://www.cyprus-tube.com/en/component/seyret/video/1365/%CE%A3%CF%84%CF%85%CE%BB%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%8C%CF%82-%CE%9B%CE%AD%CE%BD%CE%B1%CF%82.html

Ο «Κρουπ της ΕΟΚΑ»
Ο «ΓΙΓΑΝΤΑΣ» Λένας ήταν άριστος κατασκευαστής χειροβομβίδων και γι’ αυτόν το λόγο οι Άγγλοι τον αποκαλούσαν ο «Κρουπ της ΕΟΚΑ». Τον διέκρινε η μεγάλη του δεξιοτεχνία για κατασκευή και τελειοποίηση χειροβομβίδων τύπου ΜΚ2. Χαρακτηριστικό περιστατικό, όπου φαίνεται το πάθος και η επιμονή για αγώνα, ήταν όταν στην προσπάθειά του να θέσει το πυρακτωμένο υγρό σε καλούπια, κάποια σταγόνα ξέφυγε και κάθισε στο κεφάλι του. Φριχτοί οι πόνοι, αλλά ο Στυλιανός ολοκλήρωσε την προσπάθειά του λέγοντας: «Θα ήτο κρίμα να χαθούν δύο χειροβομβίδες…».

ΤΗΣ ΚΑΡΟΛ ΓΡΙΒΑ, ΣΗΜΕΡΙΝΗ

http://www.sigmalive.com/simerini/analiseis/social/366619

Επιμέλεια Φωτογραφιών:
Αντιπαρακμή

Είμαστε άραγε όλοι "το ίδιο" πατριώτες; Το Μέτρο του Πατριωτισμού Σήμερα στην Κύπρο.

"Κάποτε όμως, το μέτρο του πατριωτισμού ήταν ένα υγρό και σκοτεινό κρησφύγετο δύο μέτρων στην πλαγιά ενός βουνού".


Από πολιτικούς διαφόρων κομμάτων υποδεικνύεται -κάποτε με καλές προθέσεις- πως «είμαστε όλοι πατριώτες» και «δεν αμφισβητείται ο πατριωτισμός κανενός επειδή έχει άλλη πολιτική άποψη».
Συχνά όμως, οι υποδείξεις γίνονται, όχι για να πιστωθεί ο πολιτικός αντίπαλος με πατριωτισμό, αλλά επειδή το έχει ανάγκη εκείνος που το προτάσσει και το καταφέρνει, ισοπεδώνοντας όλους ανεξαιρέτως.

Κάτι παρόμοιο ισχύει και με την επίκληση για ενότητα.
Όποιος θεωρεί την ενότητα απαραίτητη στο κυπριακό, πρέπει να είναι ο πρωτομάστορας που θα την θεμελιώσει στην πράξη με το να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες αποδεκτές στην ευρύτερη κοινωνία των πολιτών και ταυτοχρόνως, να αποφεύγει κινήσεις που τον θέτουν σε σύγκρουση με πολιτικές δυνάμεις και ιδίως, εκείνες με τις οποίες συμμάχησε για να εκλεγεί.
Διαφορετικά, όσο κι αν κάποιος επιμένει για ενότητα αλλά περιφρονεί την πλειοψηφία, στην πραγματικότητα είναι την σιωπή των άλλων που επιθυμεί.
Φυσικά, τελευταίως η ενότητα έγινε του συρμού για όποιον θέλει να γίνει Πρόεδρος της Δημοκρατίας, έστω και αν οι θέσεις στο εθνικό έχουν συντριπτικά απορριφθεί!
Ενότητα στη βάση κοινών πολιτικών στόχων, είναι επιθυμητή και φυσιολογική σε μια δημοκρατική κοινωνία, με τις όποιες διαφορετικές απόψεις στο κυπριακό.
Ενότητα στη βάση ιδιοτελών συμφερόντων είναι ξεπεσμός, όσο κι αν κομπάζουμε ισοπεδωτικά πως «είμαστε όλοι πατριώτες».

Η λογική που βαθμολογεί ΟΛΟΥΣ ανεξαιρέτως και στον ΙΔΙΟ βαθμό πατριώτες, εξαφανίζει την ιδιοτέλεια και τον καιροσκοπισμό που είναι μεγάλο μέρος της πραγματικότητας.
Με αφορμή την επέτειο της θυσίας του υπαρχηγού της ΕΟΚΑ Γρ. Αυξεντίου στις 3 Μαρτίου 1957, έγραψα πριν χρόνια ένα κείμενο για να υποδείξω ότι, ΔΕΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ το ΙΔΙΟ πατριώτες και πως, αν θέλουμε, υπάρχει μέτρο σύγκρισης:

«…Κάποτε στον τόπο μας ευδοκιμούσε το γιασεμί. Κάποτε μοσχομύριζε ο δυόσμος στις αυλές των σπιτιών. Στα μπαλκόνια και στις βεράντες οι γιαγιάδες μας πότιζαν τα ολόδροσα λουλούδια και έκρυβαν μυστικά νοήματα. Μαζί με αυτά, ανθούσαν και οι αξίες που μας κράτησαν μέσα στους αιώνες.
Τώρα, ευδοκιμούν γλείφτες και ασπόνδυλοι. Τώρα, στον κήπο της κυπριακής κοινωνίας ανθούν οι κόλακες που σέρνονται στα σαλόνια και στις πολυτελείς αίθουσες μασουλώντας γαρίδες κι επιδιώκοντας να γίνουν «παράγοντες» ή να προβληθούν ανάμεσα σε κάποιους επώνυμους μέσα στα φανταχτερά σπίτια τους σε φανταχτερά περιοδικά.
Το σύστημα αποδίδει και πολλοί τέτοιοι βρίσκονται ψηλά στα δώματα της εξουσίας. Αλλά, έως εκεί εξαντλείται το όραμά τους για την κοινωνία.
Ο πατριωτισμός τους αρχίζει και τελειώνει ανάμεσα στους τοίχους μιας αίθουσας ενός ξενοδοχείου, στα φανταχτερά χαλιά, τις σουίτες, την πανάκριβη άφθονη εισαγόμενη σαμπάνια και τους εκθαμβωτικούς πολυελαίους.

Κάποτε όμως, το μέτρο του πατριωτισμού ήταν ένα υγρό και σκοτεινό κρησφύγετο δύο μέτρων στην πλαγιά ενός βουνού.
Εκεί, απέναντι από το Μοναστήρι του Μαχαιρά, μέσα στις σχοινιές και την άγρια βλάστηση, νέοι έκαναν όνειρα και ζήλευαν την δόξα του Γρηγόρη.

Πόσο αλλάξαμε; Ή μάλλον, πόσο μας άλλαξαν όλους μας;
Από το ψεύδος των S-300, περάσαμε στην πλεκτάνη του Χρηματιστηρίου και από εκεί στο σχέδιο Ανάν.
Όσοι αγωνιούμε για την κοινωνία, όσοι συλλαβίζουμε λέξεις όπως ελευθερία, κοινωνική δικαιοσύνη, κατοχή, επιστροφή, φιλοπατρία, οικογένεια, προσφυγιά, ανιδιοτέλεια, όσοι ακόμη ψελλίζουμε ελληνικά ονόματα όπως Κερύνεια, Λάπηθος, Καραβάς, Σπίθκια της Ρήγαινας, Αϊ Χρυσόστομος, Μόρφου, Βαρώσι, Πενταδάκτυλος, νοιώθουμε πόσο ολοένα πλακώνει η σκλαβιά και υποδούλωση».

Η χειρότερη υποδούλωση ΔΕΝ είναι εξωτερική, που πλακώνει τους ανθρώπους όταν επικρατεί σκλαβιά στον έξω χώρο, όπως σήμερα στα κατεχόμενα.
Η χειρότερη σκλαβιά είναι εσωτερική, είναι η υποδούλωση της ψυχής των ανθρώπων, όταν έξω επικρατούν συνθήκες ελευθερίας, όπως στις ελεύθερες περιοχές. Τα πιο πάνω, δεν τα επαναφέρω για να εξαιρεθώ, αλλά για να συμμεριστώ και να απαλύνω τον πόνο και την αγωνία μου.

Κώστας Μαυρίδης

mavrides@ucy.ac.cy

από το Σύνδεσμος 71
Πηγή: http://koukfamily.blogspot.com/2011/03/blog-post_3404.html

Σε ποιους χρωστάμε το κράτος

Η ΑντιΠαρακμή δεν θέλει να είναι σταθμός αναμετάδοσης ειδήσεων ή απόψεων. Έχουμε άποψη και την καταθέτουμε. Σε εξαιρετικές όμως περιπτώσεις, αναδημοσιεύουμε απόψεις/γνώμες/άρθρα που μας συγκλονίζουν. Τέτοιο ήταν και το άρθρο της ευρωβουλευτού Ελένης Θεοχάρους, που δημοσιεύτηκε στον σημερινό Τύπο.

Με την άδειά της λοιπόν, το παραθέτουμε στους αναγνώστες μας, γιατί εκφράζει μια καίρια αλήθεια:
 

Το ΚΡΑΤΟΣ μας κ. Χριστόφια, η Κυπριακή Δημοκρατία, δεν γεννήθηκε μετά από κοινούς αγώνες ΕΚ και ΤΚ, αλλά μετά που έχυσαν το αίμα τους τα νέα παιδιά που είχαν την Ελλάδα στην καρδιά, τα παιδιά της ΕΟΚΑ.

ΦΤΑΝΕΙ ΠΙΑ ΠΑΡΑΧΑΡΑΞΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ!!!

Σε ποιους χρωστάμε το κράτος

"Λέξη δεν λέχθηκε από τον Πρόεδρο στην Εορτή για τα Πενηντάχρονα της Κυπριακής Δημοκρατίας για εκείνους που με το αίμα τους ίδρυσαν το κράτος.

Απεναντίας ακούσαμε αρκετές φορές ότι το κράτος μας είναι «κοινή κατάκτηση» των Τουρκοκυπρίων και των Ελληνοκυπρίων.

Δεν γνωρίζω καμιάν αναφορά σε Τουρκοκύπριο που αγωνίστηκε για την ανεξαρτησία, εναντίον της αποικιοκρατίας. Ρουθούνι δεν έσπασε. Αντιθέτως, οι Τουρκοκύπριοι αγωνίζονταν με την καθοδήγηση της Άγκυρας και στενή συνεργασία με τους Βρετανούς για την επανάκτηση της Κύπρου, με ενδιάμεσους σταθμούς τη διχοτόμηση, απόσχιση και ενσωμάτωση στην Τουρκία τμήματος της νήσου. Τα σχέδιά τους υλοποιούνται σταδιακά και επιτυχώς.

Συνεπώς, είναι καλά τα μαθήματα ιστορίας που μας παραδίδει ο Πρόεδρος για κάποια ασύγγνωστα λάθη των Ελληνοκυπρίων, αλλά είναι ασύγγνωστη πλάνη να παραποιεί ο ίδιος την ιστορία και να μας λέει από τα πιο επίσημα βήματα ότι το κράτος είναι «κοινή κατάκτηση» εκείνων που το ίδρυσαν και το υπερασπίστηκαν και εκείνων που το πολέμησαν και το κατεδαφίζουν συνεχώς. (Κι ακόμη ότι η «λεγόμενη μητέρα πατρίδα Ελλάδα», εισέβαλε στην Κύπρο. Όπως ακριβώς η Τουρκία).

Και αν τελικά δεν μας απομένει καμία άλλη επιλογή πέρα από τον ΜΕΓΑΛΟ ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΤΟΙΜΟΙ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ, όπως δήλωσε πανηγυρικά ο Πρόεδρος, -μετά από εκατοντάδες προηγηθέντες τοιούτους εννοείται-, ας μη στηρίξουμε το νέο δημιούργημα του συμβιβασμού στο ψεύδος και στις παραισθήσεις.

Γιατί το κράτος το δημιούργησε ο Αγώνας της ΕΟΚΑ. Ως σπονδή προς τους παντελώς αγνοηθέντες στα Πενηντάχρονα νεκρούς αναφέρω τους νεαρότερους των θυσιασθέντων, από έναν μακρύ κατάλογο γενναίων και ωραίων Ελλήνων που έλειπαν από τις τάξεις των σκολειών και της νιότης σε μια καθημαγμένη πατρίδα, αλλά πύκνωναν τις τάξεις των Ιερών Λόχων, πύκνωναν τις τάξεις των αγωνιστών που πολεμούσαν για την Αυτοδιάθεση των Λαών.

Σ' αυτούς χρωστάμε το κράτος και τις θέσεις μας.

Στο Νίκο Ευαγόρου, στην Ιερή Μνήμη του οποίου αφιερώνω το σημερινό σημείωμα, γιατί σήμερα είναι το μνημόσυνο της θυσίας του, ο οποίος επέλεξε συνειδητά να πεθάνει στον αγώνα του Κυπριακού Ελληνισμού για την Αυτοδιάθεση. Εφονεύθη την 5ην Οκτωβρίου του 1958 μετά από ενέδρα εναντίον φάλαγγας βρετανικών τεθωρακισμένων κοντά στο χωριό Φασούλα. Βρέθηκε δέκα ημέρες αργότερα, ενώ το άχραντό του σώμα έγινε βορά των ορνέων, όντας άταφο στην ερημιά.

Στον δεκαεννιάχρονο Μάκη Γιωργάλλα από τον Μαραθόβουνο, στον εικοσάχρονο Δημητράκη Χριστοδούλου από την Δερύνεια και στον 16χρονο μαθητή Μιχαήλ Γεωργίου από την Κισσόνεργα, που πολεμώντας ξεψύχησαν ψελλίζοντες: «Ζήτω η Ελλάδα».

Το κράτος το χρωστάμε στον δεκαεφτάχρονο έφηβο Πρόδρομο Ξενοφώντος, από το Αγριδάκι, του οποίου οι Άγγλοι βασανιστές συνέθλιψαν το κρανίο με την μέγγενη. Στον δεκαοχτάχρονο Γεώργιο Χριστοφόρου από την Έμπα και στον 17χρονο Λουκά Λουκά, από την Αγία Νάπα, που εδολοφονήθησαν στα χέρια των ευγενών της αυτοκρατορίας με φρικτά βασανιστήρια.

Στον δεκαοκτάχρονο Ευαγόρα Παλληκαρίδη και σ' εκείνα τα τρία βασανιστικά λεπτά που πέρασε στην αγχόνη μέχρι να επέλθει ο θάνατος.

Κι ακόμη στον δεκαεννιάχρονο Χριστοφή Παναγίδη, από το χωριό Λύση, του οποίου το σώμα ανευρέθη διάτρητο από τους λογχισμούς Τούρκου επικουρικού.

Στον δολοφονηθέντα κατά τη διάρκεια μαθητικής διαδήλωσης στη Λεμεσό δεκαπεντάχρονο Ανδρέα Γεωργίου, από τη Διερώνα.

Στο εφτάχρονο παιδάκι, Δημητράκη Δημητριάδη, που έπεσε νεκρός ενώ πετροβολούσε τους Άγγλους σε διαδήλωση και έκτοτε φοράει τη φωτογραφία του στο πέτο της η Παλαιστίνη.

Το κράτος το χρωστάμε στα πάνσεπτα σώματα, τα διάτρητα από σφαίρες και λογχισμούς των Γεωργίου Χαραλάμπους, 18 χρονών, Πετράκη Κυπριανού, επίσης δεκαοκτώ χρονών, και των εικοσάχρονων Ανδρέα Ονησιφόρου από το Κολόσσι, Παναγιώτη Συμεού από την Πάχνα, Ιωνά Νικολάου και Κυριάκου Κολοκάση από το Γέρι.

Το κράτος το χρωστάμε στον Παναγιώτη Τουμάζο, συμμαθητή του Πετράκη Γιάλλουρου στο Ελληνικό Γυμνάσιο Αμμοχώστου, που στα 15 του χρόνια πήρε διάσελα κι ανηφοριές και έστηνε ενέδρες στους Άγγλους μέχρι που έπεσε κατά τη διάρκεια ενέδρας στον Καρβουνά, τον Οκτώβρη του 1958.

Το κράτος είναι δημιούργημα της Γαλανόλευκη ψυχής του Πετράκη Γιάλλουρου, που δέχθηκε κατάστηθα τις ριπές των Άγγλων όντας μπροστάρης σε μαθητική διαδήλωση στην πόλη του Ευαγόρα.

Στο άλικο αίμα του δεκαεφτάχρονου Τάκη Σοφοκλέους, και του δεκαοκτάχρονου Γεωργίου Παπαβερκίου.

Το κράτος το χρωστάμε στην ΠΑΝΔΗΜΗ αντίσταση ολόκληρου του Ελληνισμού, αλλά κυρίως σε όσους πολέμησαν και με πλήρη συνείδηση επέλεξαν το θάνατο για την Αυτοδιάθεση των Λαών. Σε όσους είχαν φάρο να καταυγάζει την πορεία τους, τον ακάθεκτο Ανθρωπισμό που εμπνέει η Ελευθερία του Πνεύματος και η Δημοκρατία, μέσα στον οποίο ποτέ δεν είχεν εμφιλοχωρήσει ούτε μίσος, ούτε φασισμός, ούτε εθνικιστική μισαλλοδοξία, ούτε εμφύλια παράκρουση, παρά μονάχα ο απέραντος κι ανέσπερος έρωτας για τη δικαιοσύνη και την αξιοπρέπεια.

Έτσι, το κράτος του οποίου προεδρεύει ο κύριος Χριστόφιας οικοδομήθηκε από τον Ακάθιστο Ανθρωπισμό και τον εκσυγχρονισμό εκείνων που δεν κατεδαφίζουν τα ιδανικά του Λαού. Που δεν κατεδαφίζουν το περί δικαίου αίσθημα του κάθε πολίτη. Και δεν είναι Εθνικισμός ο απέραντος έρωτας για την Ελευθερία και η συναίσθηση της τεράστιας ευθύνης να είναι κανείς Έλληνας."

Ελένη Θεοχάρους
Ευρωβουλευτής

Ευχαριστούμε την κ. Θεοχάρους που μας θυμίζει τα αυτονόητα.

Ε ΟΧΙ ΡΕ ΚΟΥΜΠΑΡΕ!! ΔΕ ΘΑ ΤΟΥΣ ΠΕΡΑΣΕΙ!!!!